چاَپگرهای جوهر افشان
خريد پرينتر
فرض كنيد وارد يك مغازه فروش كامپيوتر شده ايد و مي خواهيد يك پرينتر بخريد! چه پرينتري انتخاب مي كنيد؟ چه مشخصاتي براي شما اهميت دارد اصلاً آن را براي چه كاربردي مي خواهيد؟
همه روزه افراد زيادي تعدادي پرينتر براي استفاده شخصي يا حرفه اي مي خرند. نوع پرينتري كه انتخاب مي كنيد بستگي به اين دارد كه از چه چيزي مي خواهيد پرينت بگيريد، متن يا گرافيك يا عكس سياه وسفيد؟ اگر بيشتر از متون پرينت مي گيريد و تعداد اين متون هم زياد است يك پرينتر ليزر سياه و سفيد براي شما بسيار مناسب است اما براي پرينت گرفتن از عكس ها يا تصاوير گرافيكي احتياج به يك پرينتر رنگي جوهر افشان (جوهر پاش ) يا در صورت امكان يك پرينتر ليزر رنگي داريد.
چاپگر جوهرافشان
چاپگرهای جوهرافشان یکی از انواع چاپگرهای فعلی هستند. در این نوع چاپگرها از یک کارتریج بعنوان منبع رنگ استفاده میکنند. این کارتریج بر روی صفحهای که قرار است روی آن عمل چاپ انجام شود حرکت میکند و جوهر از نازلهای بسیار ریز آن بر روی صفحه میریزد و عمل چاپ انجام می شود.
چاپگرهاي جوهرافشان از اواسط دهه 1980 مطرح و به سرعت متداول گرديدند. شايد يكي از مهمترين دلايل رشد سريع اين نوع از چاپگرها قيمت مناسب آنها نسبت به كيفيت و كارايي آنان باشد. چاپگرهای جوهرافشان همانگونه که از نام آنان مشخص است، دارای افشانک های بسيار کوچکی می باشند که براي ايجاد تصاوير، قطرات بسيار كوچكي از جوهر را بر روي كاغذ ميپاشد.. بدين منظور از روشهای متفاوتی استفاده می گردد . در برخی از چاپگرهای جوهرافشان نظير Canon’s BubbleJet از جوهر داغ شده و در برخی نمونه های ديگر نظير Epson’s Stylus از هدهای چاپ پيزو الکتريک استفاده می گردد.
پرينترهاي جوهر افشان با پاشيدن نقاط كوچك جوهر(ضخامت قطر اين نقاط بين 50 تا 60 ميكرون است يعني از موي انسان كوچك تر، 70 ميكرون) در يك ورق كاغذ كار مي كنند. كه باعث بوجود آمدن تصاوير رنگي يا سياه و سفيد و در بعضي مواقع عكاس هايي با كيفيت مي شود. هر چند پرينترهاي جوهر پاش با خطوط تيز ممكن است مشكل داشته باشند بنابراين متني كه با آن چاپ مي شود ممكن است آن دقت لازم را نداشته باشد كه بستگي به سرعت پرينت هم دارد.. اين چاپگرها معمولاً ساختار پيچيده اي ندارند و تقريباً همه انواع آنها داراي يك مكانيسم هد چاپ، حركت دادن هد و اجزاي حركت كاغذ است. اين چاپگرها اصولاً جوهر را از ميان يكسري مجراي بسيار ريز خارج كرده و روي كاغذ منتقل مي كنند. فرايند انتقال جوهر را با روش هاي مكانيكي و يا مبتني بر گرما انجام ميدهند. در چاپگرهايي كه از روش گرمايي استفاده ميكنند يكسري مقاومت ريز در انتهاي هر كدام از مجراهاي انتقال جوهر قرار ميدهند. اين مقاومت ها جوهر موجود در لوله را تحريك كرده و يك حباب بسيار ريز هوا را ايجاد مي كنند كه قطره اي كوچك از جوهر را به بيرون هدايت ميكند. چاپگرهايي كه به صورت مكانيكي عمل ميكنند نيز همين كار را انجام ميدهند اما به وسيله نيرويي كه هد بر جوهر وارد ميكند
سخت افزار چاپگرجوهرافشان
یک چاپگر جوهرافشان از بخش های هد ، كلاهك پمپ، پمپ، حامل هد ، كاست كاغذ، برد تغذيه و برد اصلي تشكيل شده است که در اینجا به شرح عملکرد هر یک از آنها می پردازيم :
هد
هد که مهمترين المان در يک چاپگر جوهرافشان محسوب می شود، دارای مجموعه ای از افشانک ها بوده که قطرات بسيار ريز جوهر را بر روی کاغذ پخش می کنند.

کارتریج
کارتریج یک چاپگر جوهرافشان
جوهر در جعبه هاي مخصوصي نگهداري ميشود كه Ink cartridge نام دارند. در بيشتر چاپگرهاي جوهرافشان امروزي چهار مورد از اين كارتريج ها وجود دارد كه هر كدام يكي از سه رنگ اصلي قرمز و سبز و آبي و يكي نيز رنگ سياه را نگه ميدارد. دليل وجود يك رنگ سياه جداگانه اين است كه حتي چاپگرهاي رنگي هم غالباً از رنگ سياه بيشتر از رنگهاي ديگر استفاده مي كنند. بعضي از انواع چاپگرهاي جوهرپاش نيز وجود دارند كه فقط يك كاتريج با هر سه رنگ دارند.
سيستم حرکت هد
يک موتور stepper باعث حرکت سيستم هد ( هد چاپ و کارتريج های مربوطه ) در طول کاغذ می گردد. برخی از چاپگرها دارای يک نوع خاص موتور برای پارک نمودن سيستم هد در زمان عدم استفاده از چاپگر می باشند. بدين ترتيب سيستم هد پس از پارک شدن، بصورت تصادفی حرکت نخواهند کرد . دستگاه هد، از طريق يک تسمه به موتور Stepper متصل می گردد که با حرکت دادن تسمه توسط موتور سيستم هد نيز حرکت می کند.این مکانيزم درست مانند آن چيزي است که در چاپگرهاي سوزني اتفاق می افتد.

تسمه
دستگاه هد ، از طريق يک تسمه به موتور Stepper متصل می گردد .
ميله "تثبيت کننده " . سيستم هد، از يک ميله تثبيت کننده به منظور اطمينان از ثبات و استحکام هد در زمان حرکت ، استفاده می نمايد

دستگاه تغذيه كاغذ
اين دستگاه از سه بخش مجزاي زير تشكيل شده است :
* سيني / تامين كننده كاغذ . اغلب چاپگرهاي جوهر افشان داراي يك سيني بمنظور قرار دادن كاغذ مي باشند. برخي ديگر از چاپگرها از يك Feeder استفاده مي نمايند.
* غلتك ها . با استفاده از مجموعه اي غلتك ، كاغذ هاي موجود در سيني و يا Feeder به داخل چاپگر كشانده خواهند شد.
* موتور Stepper تغذيه كاغذ . موتور فوق غلتك ها را بمنظور حركت كاغذ به ميزان موردنياز ، به حركت در مي آورد.

كلاهك پمپ
وظيفه كلاهك پمپ جلوگيري از خشك شدن نازل هاي هد و همچنين عمل clean كردن هد ميباشد. كه براي Clean كردن هد 4 نوع پاك كردن وجود دارد كه يك حالت Normal Cleaning و دو حالت Forced Cleaning است كه يكي از آنها مخصوص مقادير زياد جوهر ميباشد. و حالت سوم open cleaning است كه بسيار سريع صورت ميگيرد.
منبع تغذيه
چاپگرهای جوهرافشان درست همانند چاپگرهاي سوزني دارای يک منبع تغذيه برق سوييچينگ برای خود می باشند که ساختار آن همانند ساختار منابع تغذيه چاپگرهاي سوزني است و تنها تفاوت آنه در تامين ولتاژهاي مورد نياز براي کار چاپگرها خصوصا در قسمت عملکرد هد آنهاست.
برد اصلي
برد اصلي که در واقع مدار کنترل عمليات چاپ می باشد تمام عناصر مکانيکی موجود در چاپگر را کنترل کرده و از اين طريق اطلاعات واصله از کامپيوتر را بر صفحه کاغذ چاپ می کند.این قسمت توسط پورت به کامپيوتر متصل است که در اين ميان پورت موازی همچنان از متداولترين روش های ارتباط محسوب می شود . چاپگرهای جديد، از پورت USB نيز استفاده می نمايند. برخی از چاپگرها نيز ممکن است از طريق پورت سريال و يا پورت SCSI به کامپيوتر متصل گردند.

پورت های اينترفيس . پورت موازی همچنان از متداولترين روش های ارتباط يک چاپگر به کامپيوتر است . چاپگرهای جديد ، از پورت های USB نيز استفاده می نمايند. برخی از چاپگرها نيز ممکن است از طريق پورت سريال و يا پورت SCSI به کامپيوتر متصل گردند.

سنسورها
اين چاپگرها از سنسورهاي حس كاغذ PE، سنسور كاست كاغذ ASF، سنسور مخزن جوهر CSIC، سنسور حرارتي هد Thermistor، PF Motor Encoder و CR Motor Encoder تشكيل شده است. همانگونه که مشخص است سنسورها درست مانند سنسورهاي چاپگرهاي سوزني می باشند و همان وظایف را انجام می دهند فقط با اين تفاوت که در اینجا برای اطمينان از موجود بودن جوهر براي چاپ بايد ميزان آن توسط یک سنسور اندازه گيري شود.
عمليات چاپ
پس از فعال نمودن گزينه چاپ در نرم افزارهای مربوطه، با ارسال اطلاعات به چاپگر عمليات چاپ انجام می شود که مراحل آن به شرح زير است :
درمرحله اول اطلاعات مورد نظر از طريق نرم افزار مربوطه برای درايور چاپگر ارسال می گردد. درايور، اطلاعات دريافتی را بگونه ای ترجمه خواهد کرد که برای چاپگر قابل فهم باشند. در اين مرحله درايور بررسی خواهد کرد که آيا چاپگر برای عمليات چاپ آماده است یا نه.سپس اطلاعات مورد نظر توسط درايور از طريق پورت مربوطه در اختيار چاپگر قرار داده می شود.
درمرحله دوم چاپگر اطلاعات ارسال شده توسط کامپيوتر را دريافت و بخشی از آنها را در يک بافر ذخيره می نمايد. اندازه حافظه فوق می تواند محدوده ای از 512 کيلوبايت تا 16 مگابايت را شامل گردد. محدوده فوق بستگی به نوع چاپگر دارد.بديهی است هر اندازه که ميزان بافر فوق زياد باشد، امکان استقرار چندين سند برای چاپ فراهم خواهد شد.
درمرحله سوم مدار کنترل کننده با فعال کردن موتور stepper به منظور تغذيه کاغذ، کاغذ را تا محل استقرار مناسب براي چاپ هدايت مي کند. در اين مرحله غلتک ها بحرکت در آمده و يک کاغذ از مخزن مربوطه ( سينی و يا Feeder) درون چاپگر و به سرخط شروع چاپ کشانده می شود.
درمرحله چهارم پس از تغذيه کاغذ و استقرار آن در محل مربوطه، موتور stepper با استفاده از تسمه مربوطه باعث حرکت دستگاه هد در طول صفحه می شود. حرکت گام به گام موتور stepper باعث تزريق جوهر از طريق افشانک های مربوطه در طول کاغذ می گردد. در هر ايستگاه تزريق، قطرات متعددی بر روی کاغذ قرار می گيرد. در انتهای هرفاز، کاغذ به ميزان بسيار اندکی ( کسری از يک اينچ ) بسمت جلو کشانده می شود. فرآيند فوق تا تکميل چاپ تمام صفحه تکرار خواهد شد.
چاپگرهای جوهرافشان از تکنولوژی های متفاوتی برای ايجاد قطرات ( ذرات ) جوهر استفاده می نمايند. دو تکنولوژی رايج عبارتند از :
حباب حرارتی
جريان الکتريسته در اثر فشار

تکنولوژی فوق توسط شرکت " اپسون " ارائه شده است . در اين تکنولوژی از کريستال های فشاری استفاده می گردد. برای هر افشانک از يک کريستال استفاده می گردد.( در پشت مخزن جوهر ) . کريستال همزمان با دريافت يک شارژ الکتريکی ضعيف، باعث ايجاد ارتعاش در مخزن جوهر شده و همين امر باعث می گردد مقدار اندکی جوهر از افشانک خارج گردد. زمانيکه ارتعاش خاتمه يافت، ارسال جوهر از طريق افشانک ها متوقف خواهد شد. مدت زمان تکميل چاپ يک صفحه، در چاپگرها متفاوت است . از واحدی با نام PPM ( تعداد صفحه در دقيقه ) برای مشخص نمودن تعداد صفحات قابل چاپ در چاپگرها استفاده می گردد. مقدار فوق کاملا متغير بوده و به عوامل متفاوتی از جمله نوع چاپگر و سياه سفيد يا رنگی بودن و حجم چاپ در يک صفحه بستگی خواهد داشت . درمرحله پنجم پس از اتمام عمليات چاپ، هد چاپگر به منظور ممانعت در مقابل حرکات تصادفی وآسيب های احتمالی پارک می گردد. در صورتيکه چاپگر برای مدت زمانی بيکار باشد، بصورت خودکار عمليات پاکسازی هد انجام خواهد شد. پس از اتمام عمليات فوق که Clean Cycle نيز ناميده می شود، چاپگر آماده چاپ درخواست های جديد خواهد شد.
کاغذ و جوهر
چاپگرهای جوهرافشان بسيار ارزان قيمت می باشند.همانطور كه گفته شد قيمت اين نوع چاپگرها از يک چاپگر ليزری سياه و سفيد نيز پايين تر است . اکثر توليد کنندگان، سعی در توليد و عرضه اين نوع چاپگرها با قيمت مناسب دارند. قيمت کارتريج اين نوع از چاپگرها نسبت به خود چاپگر گرانتر است .زمانيکه سخت افزاری بفروش می رسد، در ادامه می بايست ساير سخت افزارها و عناصر مرتبط با آن را نيز تهيه کرد. زمانيکه چاپگر با قيمت ارزان تهيه گردد، می بايست در ادامه کارتريج های آن را به منظور استفاده، تامين کرد. سياست توليدکنندگان، عرضه چاپگر با قيمت ارزان و ارائه کارتريج با قيمت نسبتا زياد مي باشد. کاغذ استفاده شده در چاپگرهای جوهرافشان تاثير مستقيمی بر کيفيت تصوير چاپ شده خواهد داشت. کاغذهای استفاده شده، می بايست شفاف و عاری از هر گونه موج و خش بر روی سطح کاغذ باشند. دو مؤلفه اصلي در بين تمام ويژگي هاي چاپگرهاي جوهرافشان وجود دارد كه عبارتند از:
۱- وضوح تصوير چاپ (Print Resolution): كه چگالي جوهر پاشيده شده و در نتيجه كيفيت چاپ را بيان ميكند.
۲- سرعت عمل چاپ كردن.
انواع جوهر ونصب آنها
مزایای چاپگر لیزری نسبت به جوهرافشان
چاپگرهای لیزری از سرعت چاپ بالاتری (در دو حالت رنگی و سیاه و سفید) برخوردارند.1
سرعت جوهرافشان 2 تا 3 صفحه در دقيقه براي پرينت متن است اما سرعت ليزري 6 تا8 صفحه در يك دقيقه براي يك متن و يك صفحه در دقيقه براي پرينت تصاوير رنگي وعكس ها است.
کیفیت چاپ چاپگرهای لیزری در مقایسه با چاپگرهای جوهرافشان در سطح بالاتری قرار دارد.2
هزینه کمتر چاپ در طولانی مدت برای کاربر.3
4.چاپگرهای لیزری نسبت به چاپگرهای جوهرافشان از عمر بیشتری برخوردارند. به همین علت از این چاپگرها بیشتر در محیطهای اداری استفاده میشود